(Adelheid Roosen: 'Ze at aardbeien uit mijn mond, als een jong vogeltje' Foto: Cigdem Yuksel)

Adelheid Roosen (58) had als kind een complexe relatie met haar moeder. ‘Ik lijk als twee druppels water op haar. Ik ben een wild, spelend kind. Zij onderdrukte die kant van zichzelf en ze probeerde dat bij mij ook. Toen ze alzheimer kreeg, viel dat weg en herkenden we elkaar.’

‘Weet je wat het eigenlijk was? Ik moest het hele idee loslaten dat het mijn moeder was - zoals ik haar kende - die in dit lichaam woonde. Want het was een totaal nieuw aspect van haar dat haar lichaam had overgenomen. Als een soort Alice in Wonderland ben ik “in haar gedoken”, heb om haar heen gecirkeld en gedacht: “Ik moet haar achterna vallen. Haar niet corrigeren en niet proberen alles bij het oude te houden, maar met haar meebewegen. Zij kan zich niet meer aanpassen, dus moeten wij, haar omgeving, met haar meebewegen.” Dat drong echt - bam! - op een nacht tot mij door.’

Alzheimerfluisteraar
‘Vergelijk het met een paardenfluisteraar, of een hondenfluisteraar. Iemand is dol op zijn hond, laat ‘m in bed en op de bank slapen en op een dag is die hond totaal onhandelbaar. Dan laat zo’n hondenfluisteraar zien hoe je die hond anders kunt benaderen, vanuit de behoefte van die hond. Zo ging ik ook naar mijn moeder kijken. Je moet niet binnenkomen en beginnen met haar te corrigeren. “Mam, je hebt geen broek aan, wat zit je haar raar, heb je de gordijnen nog niet open?” Kom gewoon eens binnen en blijf een tijd op de drempel staan totdat zij jou waarneemt en naar jou toekomt. Ga geen monoloog tetteren. Dan herhaal je in je eentje een gesprek dat je vroeger met z’n tweeën voerde, over het weer, de kwaliteit van de koffie, en wat te doen met Pasen.’

‘Ik zou mensen willen vragen: word een soort alzheimerfluisteraar. Wil je contact leggen, dan moet je iemand die dementie heeft anders kunnen zien, dus écht kijken, luisteren, waarnemen wat iemand nodig heeft. Het vergt een andere vorm van communicatie die wij eigenlijk griezelig vinden. Het maakt ons verlegen omdat het stil kan vallen, waar vroeger het bekende gesprek werd gevoerd. En toch vraag ik: babbel die tijd niet vol, alleen om je eigen verlegenheid te omzeilen. Durf deze veranderende mens te volgen. Die benadering valt mij misschien makkelijk omdat ik het spelen nooit heb verleerd. Gewoon spelen als een kind, zonder besef van schaamte. Ik denk niet dat het komt door mijn theaterachtergrond.’

‘In de laatste dagen van haar leven at mijn moeder aardbeien uit mijn mond, alsof ze een jong vogeltje was. Zo voerde ik haar.’

Rauwe biefstuk met boter
‘Mijn moeder had natuurlijk niet opeens dementie, maar de realisatie dat het goed mis was, kwam bij mijn zus en mij wel binnen bij een specifiek voorval. Dat was na twee grote emotionele klappen die ze moest verwerken – mijn vader overleed en mijn moeder besloot te verhuizen. We waren bij haar op de koffie in haar nieuwe appartement en ze had een nieuwe bakker gevonden, zei ze. Kwam ze binnen met een bonbonschaaltje waarop vijf dikke plakken rauwe biefstuk lagen, besmeerd met boter. Wij dachten meteen aan alzheimer. Haar moeder had het en haar oudste zus ook. Vanaf dat moment zijn mijn zus en ik gaan ingrijpen. Mijn zus trommelde mijn moeder mee de stad in terwijl ik door haar appartement raasde. Haar administratie bleek een chaos dus dat namen wij direct van haar over, en stap voor stap steeds meer. Betalingen, abonnementen, tandartsbezoek, tot je ontdekt dat ze vergeet te eten.'

‘Het feit dat mijn moeder dementie had, was niet bespreekbaar met haar. Toen autorijden echt gevaarlijk werd, hebben wij de politie gevraagd haar auto in beslag te nemen met een smoes. Voor haar fiets lieten we duizend reservesleuteltjes maken. We hadden de mazzel dat haar schoonzus op een gegeven moment in hetzelfde appartementencomplex kwam wonen. Daardoor kon mijn moeder langer in haar huis blijven.’

Taboe
‘Voor veel mensen is het een opluchting als ik formuleer dat de relatie met mijn moeder helder en liefdevol is geworden door alzheimer. Het wordt als een taboe ervaren, dus hier over spreken werkte bevrijdend.
Gaandeweg het ziekteproces zag ik net zo’n wild kind in haar verschijnen als ik zelf ben. Daarom zeg ik vaak: "Ik heb mijn moeder niet zien verdwijnen, ik zag haar tevoorschijn komen." Zij heeft zo om mij gelachen. Om niets. Om een grimas. Zo hard dat ze bijna uit bed rolde. Ons contact veranderde totaal omdat het kon stromen. Het hele gevecht smolt. En het wezenlijke contact maken kon beginnen.

Het was een sprong in mijn hart: het zal toch niet waar zijn dat ik haar toch nog vind in mijn leven. Een soort inbrekersinstinct: "Ik ga je nu vinden." Ik zag het echt als een kans. En toen bleek hoe goed we elkaar kenden. Op alle bewegingen die mijn moeder maakte, had ik een antwoord. Een zachtmoedige landing. Het koste me geen moeite me in haar te verplaatsen, waardoor zij zichzelf kon zijn.’

‘Ik zou dolgraag een methodiek helpen ontwerpen en opzetten om mantelzorgers die zich generen of niet goed weten hoe zich tot dementie te verhouden, te leren hoe hiermee om te gaan. De alzheimerfluisteraar. Een ander medicijn. Geen pil, maar een benadering.’

Adelheid Roosen is een Nederlandse theatermaakster, actrice, docent aan de Amsterdamse Toneelschool en schrijfster. Haar moeder overleed na ongeveer tien jaar aan alzheimer. Adelheid filmde haar moeder met mensen die dicht bij haar stonden in de documentaire ‘Mam’ vanuit de onderliggende gedachte: plaats haar in het centrum en volg haar. Dan krijg je antwoord op je vraag: wanneer neem je de regie in iemands leven over?

Reacties:

    1. Beste Adelheid,

      Wat een mooi verhaal over je moeder en wat laat je ons dichtbij komen!
      Het trof mij ook bijzonder omdat jouw manier van benadering van jouw moeder heel erg lijkt op de manier waarop ik, als miMakker Pien Pioen, de mensen benader tijdens mijn bezoeken aan mensen met dementie.
      Een dierbare vriend omschreef eens een bezoek van Pien Pioen als volgt:

      Pien is in de wieg gelegd om contact te maken en mee te gaan in de beleving van de bewoners.
      Ze heeft geleerd te reageren op wat er in het heden is.
      Ze heeft geleerd te vergeten wat al lang verleden is.
      Ze heeft geleerd om samen voor even avonturen te beleven.
      Het is raar maar waar, maar zo herkennen bewoners en Pien elkaar.

      Deze tekst is onderdeel van een langere tekst, maar dit stukje zegt genoeg naar mijn gevoel.
      Op mijn site staat nog wat meer over mijn benaderingswijze.

      warme groet,
      Inge Hartlief

  1. Beste Adelheid,

    Gecondoleerd met het overlijden van je moeder. Ik was erg gegrepen door je film. Meestal zit ik in mijn eetje al snel in tranen bij het lezen van verhalen, documenten, muziek betr. Alzheimer. Maar je bent zo heerlijk lichtvoetig er in gestapt. Dit was een genot om te zien, hoe het ook kan, wars van alle pessimisme bij de “professionals”. Ik dacht, dit wil ik ook; En ik doe het ook al een beetje:Alzheimerfluisteraar. Mijn vrouw is bijna 59 en het gaat heel hard. Ze loopt er waarschijnlijk al 5 jaar mee, volgens de neuroloog. Ik denk, dat ze binnenkort niet goed meer kan schrijven en praten. Ik wil niet boven haar staan, maar samen met haar de dingen voelen. Maar onze relatie is blijft warm en erg liefdevol. Ik moet goed naar haar luisteren en erbij stil staan, zodat ik haar beter begrijp.
    Stoute kleinemeisjesgedachten uit haar vroege jeugd krijg ik vaak zo onschuldig voorgeschoteld, waarbij ik denk….”Wat een cadeautjes van geluk!” De wereld van haar is niet bedreigend; maar heel wonderlijk!
    Veel succes met je wensen! Ik hoop met mijn eerste reactie meerdere mantelzorgers over de brug te krijgen voor een reactie. En inderdaad; mensen bij haar op visite kwekkelen maar door zonder in de gaten te hebben, dat ze dit uit verlegenheid en géne doen.
    Veel hartelijke groeten en een grote hug voor jou!

    Dries.

  2. Lieve Adelheid,
    Wat mooi om jou op deze manier weer tegen te komen. Ik ben inmiddels 75 jaar maar was -en ben nog steeds- een grote fan van jou. Op de een of andere manier begreep ik jou volkomen, toen al.
    Wat geweldig hoe je dit met jouw moeder hebt beleefd en de rol die je daarin hebt mogen spelen. Want ach, het leven is ook maar een spel waarin wij de spelers zijn of de figuranten in de film. In essentie zijn we allemaal een (1) energie, we are one!
    Dank je wel voor die prachtige documentaire, het heeft me ontroert tot op het bot!
    Een liefdevolle groet van,
    Bhava

  3. Beste Adelheid,
    wat heb je dit mooi beschreven.
    Mijn moeder was ook dement, en ik heb geprobeerd om haar in dit proces te begrijpen en te volgen.
    Uiteraard met heel andere accenten dan jij beschrijft, maar heel herkenbaar.
    Om zelf stil te worden, om de ruis van alledag achter me te laten, voordat ik haar ging ontmoeten.
    Er voor haar zijn, in het moment, proberen in te schatten wat ik voor har kan betekenen.
    Het is heel waardevol voor mij geweest,, ik heb er veel van geleerd, over mijn moeder, mijzelf en het leven.

    Op haar sterfbed had mijn moeder een pure aanwezigheid, ontdaan van ego, en ik zag een koningin, en het besef: als mijn moeder een koningin is, kan ik als haar dochter ook uitgroeien tot een koningin.

    Dank voor jouw verhaal!

    Mia

  4. Lieve Adelheid,
    Wat jij mee maakte met jouw moeder is de pure liefde.
    Het echt in contact gaan zo puur, zo echt. Het compenseren op een natuurlijke manier van wat in het verleden zo onbereikbaar was !
    Het leven gaf jou een waardevol geschenk.
    Alle liefs,
    Magdalena

  5. Dag Adelheid, Ik heb ooit jouw docu gezien en ik dacht meteen zo doe ik het dus ook al de hele tijd. het was wel iets anders want mijn moeder was redelijk helder tot het eind. Maar inderdaad alles loslaten wat je weet. Ik weet wel dat ik ook wel tegen haar zei dat ze ijn moeder was maar op een bepaald moment begreep ik dat ze mij als mijn vader zag. Hij had dezelfde naam, dat was een interessante tijd vooral ook omdat mijn ouders mij al vanaf jonge leeftijd tussen hun in hadden gezet. Omdat hun huwelijk eigenlijk niet bestond : ze hadden eigenlijk geen band. Ik kwam er nu dus achter dat mijn moeder wel degelijk van mijn vader hield al was het maar omdat dat van haar werd ‘verwacht’, dit niet om haar gevoel de nek om te draaien maar ergens was mijn moeder erg traditioneel ook al was ze ook een wilde vrouw.
    Ik heb ook jaren geclowned met alzheimer/dementerende mensen. Ik kwam er al gauw achter dat een act niet werkt. Zo ben ik begonnen , samen met iemand die clown is maar ook in de zorg werkt. Ik weet nog dat we bezig waren en dat ik dacht : Tja, dit werkt dus niet. Ik ging dus maar zitten om in hun wereld terecht te komen. Daar onstonden de mooiste dingen, soms zo klein en eenvoudig, maar zo mooi. Soms werd het herkent maar vaker niet. Ik ben wel tot een stoffige pantomime clown betiteld door degene die mij had aangenomen, die wilde weer meer spektakel. wat soms ook werkte. maar dan werd ik weer betiteld als dat ik die mensen kleineerde, dat ik met ze alsof het kleine kinderen waren omging. terwijl die mensen genoten, dat was mijn wel duidelijk. Uiteindelijk vond ik het gedoe en de commentaren en onbegrip teveel en verwarrend en sloeg de bezuiniging toe. Veel huizen werken met hun eigen personeel zoals met die clown met wie ik begon en helemaal niet begreep wat ik ineens ging doen en dat dus moeilijk vond. Ik geloof dat ze nu zingt met die mensen. Ik sta op wat snoeze;sites maar eigenlijk komt daar niets uit voort, dat geeft ook helemaal niets. Ik werk op het ogenblik met Rene Kres, de vorige directeur van de Nederlandse clownstichting of zoals het nu heet ( al bestaat het niet meer) Global clowns. Hij leert mij de pantomime, want dat pas helemaal bij mij. Mijn hart ligt nog steeds bij alzheimer patienten en mischien vindt ik wel weer een weg daarin. Met mijn moedre kreeg ik een diepe hartsband al bleef haar oude karakter ook nog opspelen. We kwamen op een plek waar we elkaar gingen herkennen. Ik zag haar dus ook helemaal verschijnen. Mijn broer zag haar helemaal verdwijnen, volgens hem. Maar ik had een prachtige verbinding met haar waar ik elke keer weer van genoot. Lex Hijmans

  6. Lieve, inspirende, betrokken en bevlogen Adelheid,

    Prachtig stuk. Prachtige kijk en meer dan prachtige wens.
    De verandering moet inderdaad bij ons zitten. Verzetten helpt niet. Meebewegen wel.

    Ik herken je woorden over nu pas een werkelijke relatie mogen hebben. Papa heeft naast Alzheimer ook Asperger. De laatste valt weg. Hij gaat uit zijn hoofd. En er komt een hele lieve papa tevoorschijn. We worden beiden geheeld.
    En ik probeer, door jou geïnspireerd, mee te vallen met mijn papa.

    (Ik schrijf hierover in mijn blog “Arie in Wonderland”. Te lezen op zijn FBpagina of op mantelzorgelijk.nl. Kijk maar eens als je wilt)

    Hartegroet aan jou

  7. mooi verhaal over hoe je ook om kunt gaan met je ouder wanneer ze geestelijk veranderen, zo noem ik het altijd
    geestelijkijke veranderingen zijn zeer verschillend, omdat er verschillende stadia’s zijn
    ik zelf werk in een verzorginghuis, en dan op de gesloten afdeling voor ouderen met een dementie
    ik houd mij altijd voor dat deze mensen , met het stadia waar zij tegenwoordig bij ons komen wonen maar voor 1 ding komen, en dat is om op een humane en liefdevolle manier naar het einde van hun bestaan te kunnen leven.
    ik moet zeggen dat de ouderen steeds slechter bij ons komen wonen, en dat er zolang mogelijk geprobeert word om de oudere zelfstandig thuis te laten wonen, wat opzich niet verkeert is daar dit een bekende en veilige omgeving is voor hun
    het is alleen jammer dat er geen rekening mee gehouden word dat familieleden niet altijd een groot vangnet om hun heen hebben en er dus vaak schreinende verhalen komen wanneer het CIZ toch een BOPZ afgeeft en er dus naar een plaats gezocht kan worden in een verzorgingshuis
    ik doe dit werk al 15 jaar met veel liefde , toewijding en geduld, en heb al heel wat clieenten(zo noemen ze dat wat tegen mijn borst stuit)verzorgd
    het is zwaar, heel zwaar omdat ik dan met de gedachten loop dat er mantelzorgers zijn die dit 24/7 doen uit liefde voor hun naaste, en hier kan ik alleen maar op zeggen, respect, respect, respect
    wanneer ik de deur uit stap kan ik aan andere dingen denken wetende dat mijn colega’s mijn stokje over nemen en ik mijn bewoners de volgende morgen weer zie en verzorgen mag, niet hoef te denken hoe dat nou moet wanneer ik er niet ben, want ik kan er van op aan dat mijn bewoners ook de avond en nacht in goede handen zijn, ook als ik er niet ben, vrije dagen, vakanties, alles is geregeld en ik hoef me geen zorgen te maken
    daarom vind ik het verhaal zo ontzettend mooi, dat de familie zich er ook in verdiept heeft wat alzheimer is , inhoud en hoe je hier het beste mee om kunt gaan
    er is veel onbegrip in dit fenomeen, en dit is zo zonde omdat je ook van ouders met een dementie nog heel veel kan genieten

  8. Adelheid oh Adelheid…
    Ik heb genoten/was ontroerd .
    Jouw manier van omgaan met je moeder…je puurheid raakt me zo…
    Het voelt als de juiste…de enige weg…
    Als professional zoek ik altijd naar verbinding en manieren daarin…..
    Voor mezelf…als wens…en om aan te reiken aan partners, kinderen,mantelzorgers.

    Dit stuk raakt me enorm, t is als antwoord op een nog niet gestelde vraag.
    Ik dank je, voor het delen van jouw ervaringen en visie.
    Alle goeds!
    Elsemieke

  9. Beste Adelheid
    Ik kan maar een ding zeggen: prachtig, ontroerend en zo waar wat je schrijft. Geen verwachtingen, loslaten, liefdevol en humor. Petje af.

  10. Hoi Adelheid,
    Zit nog steeds met tranen in mijn ogen. Ben helemaal ontroerd door jouw verhaal. Het leest als het mijne. Heb ook alle stadia (26 jaar lang) intensief meegemaakt. Vanaf het afdoen van mijn horloge toen ik merkte dat zij nerveus werd van dingen op tijd doen tot het moment dat ik niet alleen haar dochter was, maar ook haar vriendin, zus en vriendje en later alleen nog maar iemand die aardig voor haar was. Opeens was mijn moeder mijn moeder niet meer, maar was zij mijn kind geworden. Mijn koninginnetje.
    Ik heb heel veel geleerd in de periode dat zij op de verpleegafdeling woonde. Bijv. dat de bewoners vooral volwassenen zijn, die een heel leven achter zich hebben. Ik heb mijzelf aangeleerd om alle bewoners bij binnenkomst een hand te geven. Je toont dan niet alleen respect, maar hebt ook direct (oog)contact. Zo eenvoudig !
    Jouw plan is een goed plan en ik hoop dat het snel wordt gerealiseerd
    Dementie heeft ook goede kanten. Of -om in de woorden van mijn moeder te spreken- : Een beetje vergeetachtig, maar wel prettig gestoord !!! en zo reden wij lachend en zingend verder door het dorp dat zijn steeds minder herkende.

  11. Mooi Adelheid…. de essentie van het leven. Kijken, horen, voelen, zien, proeven wat de ander nodig heeft. Juist als die ander het anders aangeeft als dat we gewend zijn van de ander.
    Knap ook als je dat kan….mee veranderen met de ander.
    Liefs Ellen

  12. Beste Adelheid

    wat een mooi verhaal , en mooi geschreven , ik heb lang gewerkt met mensen met dementie
    als activiteitenbegeleidster , een prachtig baan , elk mens is uniek
    gewerkt met benaderingswijze , validation , belevingsgerichte zorg
    ook het boek van Anneke van de plaats de wonderlijke wereld van dementie is heel leerzaam
    bedankt voor het delen van jouw verhaal

  13. Adelheid, ik doe, denk, ontwerp met je mee! Ook in het opzetten en uitzetten natuurlijk!

    Ik kijk ook altijd zo hiernaar ‘gaat niet om verdwijnen, wel om tevoorschijn komen’.

    Wanneer starten we :)?

    Hartegroet,
    Irma Lok

  14. Lieve Adelheid, wat een enorme mooie ontdekking heb je gedaan en wat een lef om hierin je hart en alles te volgen… Baanbrekend: de Alzheimerfluisteraar. Hier kun je heel veel mensen mee helpen!! Hopelijk vind je een weg (of word je geholpen) om dat ook daadwerkelijk te kunnen doen!
    warme groet,
    Paula
    (beide ouders verloren aan/door dementie)

  15. Beste Adelheid,

    Als u hiermee aan de slag gaat en ik op een of andere manier mee kan doen, iets bruikbaars te bieden heb, count me in.
    Carla

  16. Ha

    Heb je wel eens van LACCS gehoord dat is een visie/ kijk en denkwijze om mensen met een handicap te begeleiden, ik denk ook een prima manier van kijken en begeleiden van mensen met dementie / Alzheimer.

    Mooi verhaal over jou en je moeder

  17. Beste Adelheid,

    het is zo goed om te zien en te weten dat je niet uit beeld bent. Ik geniet altijd van je wanneer ik iets van of over je lees of zie.

    Ik kom ook in een speciale zorginstelling waar mijn 88 jarige moeder woont. Ze ‘vraagt’ me wanneer ik er ben helemaal op, maar blijft de tijd over of slaapt m’n moeder even, dan zoek ik contact met een of twee bewoners van dezelfde unit, met wie ik soort gelijk contact heb als je in het artikel schrijft. Waar alles vandaan komt, in hoe ik reageer en aansluit, ‘weet ik niet’, maar het lukt me heel vaak om wezenlijk contact met de betrokkene te maken. Hen te laten ervaren dat ik hun zie. Huid op huid contact is heel belangrijk en vind ik ook heerlijk om te doen, omdat ik zie dat dit aankomt. Het is zo’n basale behoefte. Waar die uitwisseling ook in het herinneren blijft, ik weet dat het goed is. Het is voedsel.
    Met mijn moeder ook … er gebeuren zulke mooie dingen tussen ons. Die voor alle twee belangrijk zijn. Helend. Ja, drama is er ook. Het is van alles. Ik ben blij dat ik dat nu kan doen. Het is heel intensief en vaak ook moeilijk, op tenen lopend, maar ik zou het voor geen goud willen missen. Geef het contact de tijd en loop niet snel weg. Ook al lijkt het voor velen niets uit te halen. Ach, ik vertel meer dan ik eigenlijk wou.

    Met groeten,
    Niek.

  18. Dag Adelheid,

    Een prachtig en liefdevol verhaal, het ontroerd mij zeer. 18 jaar geleden kwam jou moeder , gekleed in een prachtige okergele
    broek met bijpassende blouse, bij
    mij op kraambezoek. Mijn zoon Wout wordt zaterdag 18 jaar. Ik
    heb haar leren kennen bij de Gruitpoort , samen beeldhouwen
    met klei, het was soms heel
    geworstel om het beeld te vormen. Gelachen , gemopperd en gekletst
    over haar en mijn leven. Samen met Miep was het soms een dolle boel. Mooie tijd.
    Lieve groeten
    Petra Harderwijk

  19. Geweldig
    Het klopt allemaal
    Maak het zelf ook mee
    Maar het is Fam dus gaat bijna vanzelf
    Alleen de professionals hebben een hoop te leren
    Maar blij om te lezen dat meer mensen het op dezelfde manier ervaren en doen zoals ik

    Soms denk ik dat ik het verkeerd zie
    Maar weet nu beter dank je wel
    Groet jaap

  20. Wat een mooi verhaal Adelheid en het sluit zo aan met wat ik als Contact Clown Doeke beleef en voel als ik speel met en voor mensen met een beperking. In dit geval mensen met een vorm van Dementie-Alzheimer. Ook ik loop met allerlei ideeën rond, om de verzorgers en mantelzorgers te vertellen of te leren hoe we iets waardevols kunnen betekenen voor onze naasten.
    Ik heb zo’n vermoeden dat we elkaar heel veel te vertellen hebben.
    Ik las dat je net zoals ik, wilt meewerken aan een methodiek om mantelzorgers een andere kijk op de verzorging van hun naaste aan te bieden. Ik zou graag met je in contact komen om hierover van gedachten te wisselen.
    Voor informatie over Doeke (Annet Bouwmans) verwijs ik je naar http://www.contactclowndoeke.nl[email protected] – Facebook: Contact Clown Doeke.

    Hopelijk komen we snel met elkaar in contact……..want contact……….dat is waar het om draait!

    Lieve groeten
    Annet Bouwmans
    Contact Clown Doeke

  21. Hallo beste mensen,

    Geweldig mooie verhalen waarvan ik hoopte dat ze nog bestaan.
    Heb zelf een ex-man verloren aan dementie…hadden een moeilijke relatie samen maar zijn woorden bij mijn laatste bezoek waren: we hadden het toch fijn hè… er zijn geen grenzen voor hulp en steun. Heb mijn eigen leven nu in het tekenen gevonden. Groetjes Aïda Winkelhorst.

  22. Mijn moeder was jong dementerend begon rond haar 50ste,heeft nooit de scheiding kunnen verwerken ook omdat mijn vader bij de buurvrouw onder mijn moeder in trok.Ik heb om te kijken hoever zij in de dementie zat een weekend samen met haar door gebracht in haar huisje.Kokend water was zij bang voor en waarschuwde mij dat dat gevaarlijk was.Dementie is een ziekte met een lach en een traan.Nu was de band met mijn moeder altijd heel erg sterk want wij scheelden maar 18 jaar ,ook al brabbelde ze wat ik had geduld en luisterde naar wat zij me probeerde te vertellen en 9 van de 10 keer verstond ik wat zij zij. Ondeugend was zij ook en dan zij ik dat is nou mijn moeder.En ook ik vond het prettig om haar nog te kunnen ruiken,horenen voelen ook al dwaalde haar innerlijk ergens tussen hemel en aarde.Heb 9 jaar voor haar geknokt om haar te laten verzorgen zoals ik dat wilde maar helaas kon dat niet winnen,en deed dan wat er in mijn vermogen lag.Helaas maar dankbaar dat haar een verder leven in een luier en rolstoel is bespaard overleed zij afgelopen maart op 67 jarige leeftijd.Mis haar ontzettend,maar tergelijkertijd blij dat ik nu niet met lood in mijn schoenen naar het verzorgings huis meer moet ,met de gedachte hoe zou ze erbij zitten.Zij heeft rust en is nu weer mijn moeder in de hemel mijn engel.

  23. Lieve Adelheid
    Ik kwam deze mail tegen in mijn Facebook mail.
    Ben al 19 en een half jaar kapster in een verpleeghuis in almere . heel veel mensen met dementie. Kan er heel goed mee om gaan ,maar nu is mijn moeder aan het begin .Doordat ik in een verpleeghuis werk al die tijd zie ik dingen eerder en voel ik dingen ook eerder aan .Maar dit wil ik niet voor mijn moeder ,maar herken wel dingen in mijn moeder dat ik denk oneeeee
    .Maar haar zus heeft het ook gehad ,altzheimer denk dat het erfelijk is .Ik kan heel goed met de bewoners omgaan ,maar nu met mijn ,onze moeder valt het mij zwaarder.Ik ben ook een altzheimer fluisteraar.Je moet gewoon geduld hebben en begrip .Maar ik ga wel onder steuning vragen .Want al die bewoners waren moeders en vaders van andere kinderen ,maar dit is mijn ,onze moeder .Dat is een ander verhaal.dag dag lieve Adelheid.

  24. Prachtig vertaald Adelheid! Wat een Gouden Initiatief!!
    Betrek evt. ook de jonge thuiszorgmedewerkers in je op te zetten methodiek. Ik merk dat wij als familie (haha, ik ben enigst kind en mijn moeder van 75 is de jongste van 9 kinderen. Ik bedoel mijn man en ik en mijn drie kinderen van 11,14 en 16)) er makkelijker mee omgaan dan de zorg zelf. Daar heb ik soms meer last van dan van mijn moeder…
    Liefs, Roos

  25. Wat een prachtig verhaal Het moet toch mogelijk zijn om een methodiek te ontwikkelen voor al die mantelzorgers met wederzijds respect. Mag ik je een boek sturen wat misschien kan inspireren? Hartelijke groet. Dieuwke

  26. Wat een prachtig liefdevol en herkenbaar persoonlijk verhaal, Adelheid. Wat mij betreft gaat het ook over avasie. Ik heb een soortgelijke, rijke liefdevolle ervaring in het contact met mijn vader, nadat hij op 53 jarige leeftijd een zware beroerte kreeg.
    Zijn laatste 4 levensjaren zijn me heel dierbaar, we hebben gezongen zonder woorden, gesproken zonder taal, gelachen en gehuild en heel veel gedeeld en gespeeld. Wat een verrijking van onze relatie, wat een mooi liefdevol en blij mens kwam er weer tevoorschijn. Ik ben nu zelf net zo oud als hij toen hij stierf (57).
    Mijn bedrijf: Atelier Alewijn, heb ik naar hem genoemd, ik maak wades.

  27. wow!
    wat prachtig.
    en voor mij heel herkenbaar vanaf die andere kant van het leven: het begin.
    ik ben vroedvrouw en als je op diezelfde manier contact maakt met barende vrouwen en hun (on)geboren kind, gebeuren dezelfde wonderen. en dezelfde schrijnende verhalen en onbegrip in wat we ‘geboortezorg’ noemen. als toch alle mensen op deze mooie intense, echte, manier het leven in konden komen en het weer verlaten… geboren worden en sterven, het is exact hetzelfde. ik hoop dat je boodschap veel mensen zal bereiken.
    veel sterkte met het missen en geniet van deze prachtige herinneringen!
    liefs,

    Michelle

  28. Wat een heerlijk herkenbaar verhaal. De uitdaging is groot om alle avonturen te delen over mijn moeder in haar proces van Alzheimer..
    Het meest kostbare was de overgang. Mijn moeder was te bang om te sterven en had al jaren niet meer de kracht om te leven.
    Ze was te goed in vergeten en daar lag ze in het tussenland. Haar lichaam verging maar haar ziel bleef aan een uiterst dun draadje in haar lijf gevangen.
    Haar overtocht begon niet eerder nadat we haar omringd hadden met sieraden waar ze hard voor gewerkt heeft als poetsvrouw. EN nadat ik bij wijze van grap zei: “Je hoeft de twaalfde dag van je palliatieve sedatie niet vol te maken mams”.
    Pas toen kwam er een einde aan de 20 jaar Alzheimer. Een periode met mooie en ook heel pijnlijke momenten door de steeds verder gaande onttakeling. Een periode waarin we elkaar steeds meer nodig hadden en tegelijk de afstand steeds groter werd.
    Gelukkig is mams al jaren over, voor haar is er rust..
    Ik hoop dat ik een ander pad mag bewandelen.

  29. Prachtig verhaal. Laat maar horen als je nog iemand nodig hebt om verder te ontwikkelen. Wij staan net aan het begin van het proces.
    Hartegroet Paula

  30. Hallo Adelheid,

    Je hebt me geraakt met je prachtige verhaal over je moeder.
    Ik heb goed nieuws voor je. De methodiek die je zoekt, bestaat al en heet ‘Basale Stimulatie’.
    Graag vertel ik je er meer over!

    Hartelijke groeten,

    Liesbeth Geerits (gegevens bekend bij redactie )

  31. Mijn moeder heeft sinds al heel wat jaren Alzheimer. Ze wordt nu 69 dus vrij jong. Mijn vader zorgt voor haar. Ik kan daar met tranen naar kijken. De liefde die hij voor haar voelt. Hij heeft het heel moeilijk doordat mijn moeder vaak heel onredelijk is en erg boos op hem wordt.
    Mijn moeder was altijd een erge kletser, net als ik, en dat is ze nog steeds.
    Ze kletst en kletst heel wat af. Dus geen journaal, voetbal of film voor mijn vader.
    Dat brengt soms ergenis mee, waar hij maar mee moet zien te dealen. Ik denk dat iedereen een Alzheimerfluisteraar wordt door de liefde die degene voelt voor degene waar hij/zij voor zorgt.

  32. Dit wordt vast niet gelezen… Al weet ik zeker dat het de moeite waard is. Adelheid heeft het over een methodiek. Ik heb er ééntje… ik heb ooit eens stage gelopen op een psychogeriatrische afdeling, deze afdeling was gesloten. Veel bewoners hadden gedragsproblemen. Er is daar toen belevingsgerichte zorg toegepast. Ook een benadering vanuit de behoefte van de bewoners.
    Zo hadden we een bewoner die vroeger verhuizer was geweest, voor hem werd een kamertje ingericht waarin hij naar hartenlust kon verhuizen. Verpleegsters en woonkamermedewerkers waren zijn klanten die verhuizen gingen. Ook hadden we een bewoner die vroeger altijd boer was. Er werden houten dieren neergezet en deze werden bedenkt met schapenwol, koeienvacht en er was hooi. Ik vond het een hele mooie manier van werken. Je kreeg op een hele andere manier contact met de bewoners en zij voelden zich echt gehoord, begrepen en zij snapten het leven en hun omgeving beter.. De gedragsproblemen namen af, waardoor het voor iedereen een hele fijne werk en communicatiesfeer was. BELEVINGSGERICHTE ZORG!

  33. Wat een geweldig verhaal Adelheid , ik ben in de gelukkige omstandigheid te werken met mensen met die leiden aan dementie en ik vindt jou alzheimer fluisteraar beleving heel mooi want het is zoals het is en dat heb je heel mooi verwoordt thanks! x

  34. Prachtig en aansprekend verhaal. Je schrijft: ‘Ik zou dolgraag een methodiek helpen ontwerpen en opzetten om mantelzorgers die zich generen of niet goed weten hoe zich tot dementie te verhouden, te leren hoe hiermee om te gaan. De Alzheimerfluisteraar. Een ander medicijn. Geen pil, maar een benadering.’

    Wellicht eens contact opnemen met onze universiteit….. Deze benadering helpt wellicht ook bij ‘onbegrepen gedrag’ waarvoor nu nog zo vaak (onterecht) psychofarmaca voorgeschreven worden. Het kan ook een steun in de rug zijn voor de familie en vroegtijdige opname in een instelling wellicht voorkomen…

  35. Wat een herkenning; ook ik heb nu plezier met mijn moeder die Alzheimer heeft; dat heb ik vroeger nooit gekend. En dat vind ik een cadeautje! Ook ik heb door deze verschrikkelijke ziekte de zachtere kant van mijn moeder leren kennen. Samen lachen, gekke gezichten trekken..Fijn! Als contact clown speel ik geregeld voor mensen met dementie; het diepere contact wat ik dan heb is een feest om te mogen beleven..en hopelijk ook voor hen.

  36. Mensen horen thuis verzorgd te worden door hun naaste familie, tenzij het absoluut niet anders kan. In de meeste verzorgingstehuizen wordt ieder gezond mens gek en eenzaam. Al is het maar door de medicatie zoals het paardenmiddel Haldol wat tegenwoordig vaak preventief wordt gegeven en wat mensen vaak verandert in kwijlende idioten die niet uit hun woorden kunnen komen. Die te lamlendig en te versuft zijn geworden om last te veroorzaken voor het verplegende personeel. Die vaak hun eetlust verliezen. Dit middel zou per direct verboden moeten worden voor bejaarde mensen. Ik spreek uit ervaring en heb diverse negatieve verhalen gehoord van mensen die in hun directe omgeving met Haldol geconfronteerd zijn. Vraag naar het medisch dossier van uw geliefde als hij of zij ineens vreemd gedrag gaat vertonen en verzeker U er 100 % van dat er geen Haldol wordt toegediend. Ieder mens wil in zijn of haar eigen huis zijn en oude mensen al helemaal. Het Hollandse spreekwoord luidt niet voor niets, dat je oude bomen niet moet verplanten. Haal uw geliefde als het even kan naar huis. In samenwerking met thuiszorg is dit tegenwoordig heel goed te doen. Ik werd alleen maar droevig om de moeder van Roosen in dat tehuis te zien. Je kunt wel leuk proberen te doen, maar de giga verveling is er standaard en evident. Sorry, maar ik vond het gênant zoals die vrouw werd ten toongesteld in die luier naar het plafond starend. Mijn moeder van 93 is na 2 beroertes gelukkig weer gewoon in het huis waar ze al bijna 60 jaar woont en geniet (hoewel ze natuurlijk stukken minder kan dan vroeger) van alles waar ze altijd van heeft genoten. Haar eigen familie, haar eigen tuin, dieren en lekker in haar eigen stoel naar haar eigen tv kijken.

    1. @wijs?? wat een bekrompen redenering! ga u eerst eens verdiepen in een verzorgingshuis voordat u met zulke uitspraken komt! al 32 jaar zorg ik met liefde voor dementerende cliënten, en ja.. soms word er met haldol gewerkt, maar alleen als er ontoelaatbaar gedrag is, zoals weglopen(een verzorgingshuis is een open instelling) maar altijd in overleg met de familie en de arts, en niet zoals u zegt een stel kwijlende idioten ervan te maken! altijd zal er gekeken worden naar de cliënt, en als ze dit krijgt is ze dus niet op haar plek, waarschijnlijk omdat ze zich daar niet op haar plaats voelt? u heeft negatieve verhalen gehoord?? er zijn nóg meer positievere verhalen! (vraag dáár eens naar!) en ja natuurlijk is het mooiste wat er is je ouder thuis kan blijven wonen! maar heeft u weleens met de overbelaste mantelzorgers/kinderen gesproken? weet je hoe dankbaar kinderen zijn als hun ouder veilig in een verzorgingshuis mogen wonen?(waar we ondanks met steeds minder personeel alles inzetten om het de bewoners het naar de zin te maken, of ze lichamelijk óf geestelijk wat mankeren) omdat ze het niet meer kunnen volhouden met hun eigen gezin, hun drukke banen en alles wat er nog bij komt? begrijpt u ook dat er steeds meer ouderenmishandeling hierdoor word gemeld? dus vóórdat u zulke uitspraken roept, denk eerst even na! uw moeder heeft het met haar familie getroffen dat ze na zo een lange tijd nog steeds thuis mag wonen, helaas geld dit niet voor de meeste dementerende ouderen. 🙁

  37. niets aan toe te voegen Adelheid, heerlijk dat je zo hebt genoten van het samen zijn met je moeder. dat zou je voor iedereen willen ! want dan heb je echt gevoelt en begrepen waar het om gaat.

    warme groeten Annette

  38. Ja! Echt contact. We kunnen het meest leren, daar waar het niet vanzelf gaat.
    Een methode ontwikkelen: ik denk dat je veel zou kunnen hebben aan de methodes die we gebruiken om contact te maken met en te spelen met mensen met autisme. Waarin onvoorwaardelijke acceptatie leidraad is. En wonderen verricht.

    Als ik mee mag/kan denken, graag!

    Hartelijke groet, Ingrid , http://www.nu-jij.nu

    1. Beste Ingrid, dankjewel voor je reactie. Ik heb je bericht doorgestuurd aan ons onderzoeksteam. Hartelijke groet, Annemiek Planting content manager Dementie Verhalenbank

  39. In de jaren 80 werkte wij, bij de bewoners met een vorm van dementie,al met validation, ontwikkeld door Naomi Feil. Daarbij leerde je hoe belangrijk het in te kijken, luisteren, invoelen, spiegelen. Vooral meebewegen. Genoeg over te vinden op het internet.

48 antwoorden op “‘Word een alzheimerfluisteraar’”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *