Zolang ik het kan

Bespreking

Hanne van Herwerden: ‘Zolang ik het kan’ Liefde, Mantelzorg, Vasculaire dementie. Uitgeverij Brave New Books, 2014. ISBN 9789402120370 ( Alzheimer/ Dementie/ Herseninfarcten/Vasculaire dementie/Epilepsie/Prostaatkanker/PO) Zie ook: www.bravenewbooks.nl

Cover: ‘Als bij Eli voor het eerst een herseninfarct wordt geconstateerd heeft Hanne nog geen vermoeden van wat hen beiden te wachten staat. In 'Zolang het nog kan' beschrijft ze hoe haar intellectuele maatschappelijk gewaardeerde man door steeds nieuwe tia’s en herseninfarcten langzaam verandert in iemand die de weg kwijt raakt in zijn leven. Hoe de gelijkwaardigheid en de gegroeide verstandhouding uit hun relatie verdwijnt en plaats maakt voor een zorgrelatie. Hun liefde blijft, maar verandert in een even diep gevoelde lotsverbondenheid.

Openhartig, soms humoristisch, vertelt zij hoe zij leert omgaan met zijn steeds grotere afhankelijkheid, haar onmacht, woede en wanhoop en haar tegenstrijdige gevoelens. Elke oplossing blijkt tijdelijk en kan niet vergoeden wat verloren ging. Stap voor stap neemt ze de bescherming van zijn kwetsbare bestaan op zich.

Haar ervaringen met de wereld van artsen, medicijnen, persoonsgebonden budget, notarissen, wetten en regels maken haar boek niet alleen aangrijpend, maar ook een bron van informatie. Zij beschrijft haar problemen met de medische praktijk, de niet voor bejaarden en dementerenden ontwikkelde medicatie die bij gedragsproblemen wordt gebruikt, de nogal eens ontoereikende professionele zorg en de (on)mogelijkheid van euthanasie.’

Over de schrijfster

Hanne van Herwerden is klinisch psycholoog. Ze werkte als universitair docent bij de faculteit Geneeskunde van de VU te Amsterdam, later als medisch psycholoog/seksuoloog bij het VUmc te Amsterdam en het Elisabeth Gasthuis in Haarlem. Tot 2012 had ze een eigen praktijk als seksuoloog en relatietherapeut. E-mail: [email protected]

Wat viel op?

De beschrijving van hoe hun relatie verandert: van saamhorigheid naar

lotsverbondenheid. Hoeveel tijd er nog is na de eerste diagnosestelling om gezamenlijk een goed leven te leiden en dat, wanneer de saamhorigheid in hun relatie verdwijnt, die lotsverbondenheid belangrijk wordt.

Haar dilemma’s, wat ze probeert om Eli te begrijpen en het hem zo aangenaam mogelijk te maken, waar ze achter komt hoe de zorg voor haar partner op vele fronten tekort schiet. Wat ze zelf mist, haar eigen tekort schieten, woedeaanvallen en hoe Eli daarop reageerde, bijvoorbeeld door haar in drie Hannes te splitsen.

Hoe ze struikelend naar het einde gingen. Een mooi boek.

Citaten

Pag.25: ‘In de eerste jaren van de woongroep veranderde ons leven samen feitelijk ook nog maar weinig.’

Pag. 31-32: ‘Ik begon me nu wel af te vragen wat het nut was van die tests met dure apparatuur. Met welk doel moest Eli na een herseninfarct steeds weer totaal ontredderd, angstig en verward in een ziekenhuis liggen: voor een protocol?, voor de medische statistiek? (…). Wat ik inmiddels wel begreep was dat Eli een chronische ziekte had, Ik zocht op het internet naar informatie. (…) Eli had inderdaad beginnende vasculaire dementie.’

Pag. 42: ‘De ‘oplossingen’ die we voor een probleem verzonnen waren altijd tijdelijk en maakten in ieder geval het verlies voor Eli niet minder ingrijpend.(…) Na ongeveer zeven jaar kwam plotseling het voor Eli meest ingrijpende verlies: van de een op andere dag kon hij niet meer lezen.’

Pag.46: ‘Ik bleef zoeken naar dingen die we nog wel konden doen.’

Pag.52: ‘Het viel me op  hoe lang het duurde voordat buitenstaanders iets vreemds aan Eli’s gedrag opmerkten.’

Pag.67: ‘Na ongeveer acht jaar leek Eli’s achteruitgang in een stroomversnelling te komen. (…). Maar moeilijker vond ik het langzame verlies van wederkerigheid in onze communicatie. (…) Beiden leden we onder onze toenemende, onafwendbare en onoplosbare eenzaamheid.’

Pag. 75: ‘Op de terugweg vroeg Eli timide: ‘Hoor ik nu echt bij deze mensen?’ Ja, wel voor wat je geheugen betreft, maar verder denk ik dat de meesten zieker zijn dan jij.’’

Pag.82: ‘Tot een jaar voor zijn dood, dus nog een relatief lange periode, was het voor mij of anderen  die hem goed kenden, door zijn gedrag meestal nog wel begrijpelijk wat hij probeerde uit te leggen, ook al gebruikte hij de verkeerde woorden.’

Pag.89: ‘Ik bleef zijn voornaamste houvast. Hij werd in ieder geval rustiger als ik bij hem was.’

Pag.94: ‘Toen stond mijn besluit vast: Eli zou niet meer naar een ziekenhuis gaan.’

Recensies/Extra

Website Hanne van Herwerden